مشخصات، تعاریف و آزمایشهای سنگ ساختمانی تراورتن

استانداردهای سنگ با توجه به نوع سنگ، کاربرد و محل مصرف آن می­‌تواند بسیار متفاوت باشد. امروزه به منظور رقابت در بازار سنگ بایستی آزمایش­‌های لازم جهت تعیین کیفیت و رفتار سنگ انجام گردد. مشتریان این صنعت علاوه ­بر رنگ و ابعاد، به پارامترهای کیفیتی و  رفتاری سنگ نیز اهمیت می­دهند.   

در این راستا سازمان ملی استانداد ایران اقدام به تهیه و تدوین استاندارد سنگ‌­های ساختمانی تراورتن و ویژگی‌­های آن در سال ۱۳۸۹ نموده است. قابل ذکر است این استاندارد (INSO 13247 1st. Revision 2016) در سال ۱۳۹۴ تجدید نظر شده است.  

هدف از تدوین این استاندارد، تعیین خصوصیات، الزامات فیزیکی و نمونه­‌برداری مناسب برای انتخاب سنگ تراورتن جهت ساختمان­های عمومی و اهداف سازه‌­ای است.

استفاده از استاندارد زیر در معادن سنگ ساختمانی تراورتن مورد توصیه موکد می­باشد.

ASTM C1527/C1527M-11: 2018, Standard Specification for Travertine Dimension Stone

آزمایش­ها

با توجه به گستردگی خواص سنگ­های ساختمانی آزمایش­های فیزیکی، مکانیکی و شیمیایی به منظور شناخت کیفیت آن­ها انجام می­پذیرد. در اینجا آزمایش­های فیزیکی و مکانیکی مورد نیاز به گروه آزمایش­های اصلی یا ضروری و آزمایش­‌های تکمیلی تقسیم­‌بندی شده­اند.

۱-آزمایش­های فیزیکی و مکانیکی اصلی

سنگ ساختمانی تراورتن باید ویژگی­های جدول شماره ۱ را با رعایت استانداردها داشته باشد.

جدول شماره ۱: آزمایش های اصلی (فیزیکی و مکانیکی) برای سنگ ساختمانی تراورتن

ردیف

نوع آزمایش­ها

طبقه بندی الزامات آزمون

روش آزمون

(براساس استاندارد ملی)

کاربرد خارجی

کاربرد داخلی

۱

حداکثر درصد جذب آب برحسب %

۲/۵

۲/۵

۵۶۹۹

۲

حداقل چگالی برحسب kg/m۳

۲۳۰۰

۲۳۰۰

۵۶۹۹

۳

حداقل مقاومت فشاری بر حسب MPa

۵۲

۳۴

۵۶۹۸

۴

حداقل مقاومت در برابر سایش (دستگاه تیبر)

۱۰

۱۰

۸۲۳۰  و ۵۷۰۰

۵

حداقل مقاومت خمشی بر حسب MPa

۴/۳

۴/۳

۸۲۲۹

 

۲-آزمایش­های فیزیکی و مکانیکی تکمیلی 

انجام این آزمایش­ها در رقابت و جذب مشتری در داخل کشور و بازارهای بین­المللی اهمیت بسزایی دارد.

جدول شماره ۲: آزمایش های تکمیلی (فیزیکی و مکانیکی) برای سنگ ساختمانی تراورتن

ردیف

نوع آزمایش ها

روش آزمون

 
 

۱

مطالعات پتروگرافی

ISRM, BIS EN 12407

 

۲

تخلخل

ISRM

 

۳

مدول گسیختگی

ASTM C99-18

 

۴

مقاومت کششی برزیلی

ISRM

 

۵

مقاومت در برابر اسید و هوازدگی

ASTM C217-15

 

۶

مقاومت در برابر انجماد –آب شدن

DIN-52104

 

۷

مقاومت در برابر کریستالیزاسیون نمک

DIN EN 12370

 

 

۳-آزمایش­های شیمیایی

 آنالیز شیمیایی نمونه­‌ها که درصد عناصر نمونه را مشخص می­کند در ارائه مشخصات سنگ ساختمانی مهم می­باشد.